هزینه ساخت و استفاده از دستیارهای هوشمند

دستیار شخصی هوشمند (RAG) چیست و چگونه کار می‌کند؟

دستیار شخصی هوشمند (مبتنی بر RAG – Retrieval-Augmented Generation) ابزاری قدرتمند است که به شما امکان می‌دهد بر اساس اسناد و داده‌های اختصاصی خود، پاسخ‌هایی دقیق، قابل استناد و به‌روز دریافت کنید. برخلاف چت‌بات‌های عمومی که تنها به دانش عمومی مدل متکی هستند، این نوع دستیار از پایگاه دانش (Knowledge Base) که شما در اختیارش قرار می‌دهید، به عنوان منبع اصلی استفاده می‌کند. همچنین، می‌توان با افزودن ابزارهای مختلف مانند تولید تصویر، جستجوی آنلاین و قابلیت‌های دیگر، کارایی آن را افزایش داد.

فرآیند کلی کار این دستیارها در ۵ مرحله خلاصه می‌شود:

۱. ساخت پایگاه دانش

در اولین قدم، شما اسناد خود (مانند فایل‌های PDF، Word، متنی یا حتی آدرس یک وب‌سایت برای کرال شدن) را در سیستم بارگذاری می‌کنید. پس از آپلود، فرآیند زیر به صورت خودکار انجام می‌شود:

• پیش‌پردازش (Preprocessing): متن اسناد پاک‌سازی و آماده‌سازی می‌شود.
• تقسیم‌بندی (Chunking): متن به بخش‌های کوچک‌تری به نام “قطعه” (Chunk) تقسیم می‌شود.
• تبدیل به بردار (Embedding): هر قطعه با استفاده از مدل‌های Embedding به یک بردار عددی (Numerical Vector) تبدیل می‌شود.
• ذخیره‌سازی: این بردارها در یک پایگاه دانش برداری (Vector Database) ذخیره می‌شوند.

به این ترتیب، محتوای شما به شکلی ساخت‌یافته و قابل جستجو درمی‌آید و بازیابی سریع و دقیق اطلاعات در مراحل بعد تضمین می‌شود.

۲. مهندسی پرامپت (Prompt Engineering)

در این مرحله، شما یک دستورالعمل یا پرامپت (Prompt) برای مدل زبانی تعریف می‌کنید. این پرامپت می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• نقش دستیار: (مثلاً: “تو یک کارشناس پشتیبانی فنی هستی.”)
• زبان پاسخ: (مثلاً: “به زبان فارسی پاسخ بده.”)
• لحن پاسخ: (رسمی، دوستانه یا کاملاً فنی)
• محدودیت‌ها: (مثلاً: “فقط بر اساس اسناد پاسخ بده و از اطلاعات عمومی خود استفاده نکن.”)

یک پرامپت دقیق، نقش کلیدی در کیفیت پاسخ‌های نهایی ایفا می‌کند.

۳. پرسیدن سؤال توسط کاربر

پس از آماده‌سازی دستیار، کاربر سؤال خود را مطرح می‌کند. برای مثال:

• “بر اساس مستندات، نحوه استفاده از خدمات هوشیار چگونه است؟”
• “قیمت دوره آموزش هوش مصنوعی چقدر است؟”

۴. جستجوی هوشمند در پایگاه دانش

با دریافت سؤال، دستیار هوشمند به سرعت در پایگاه دانش برداری جستجو کرده و مرتبط‌ترین قطعات اطلاعاتی را بر اساس مفهوم سؤال بازیابی می‌کند.

۵. تولید پاسخ نهایی

در نهایت، دستیار هوشمند قطعات بازیابی‌شده را به همراه سؤال کاربر به مدل زبانی بزرگ ارسال می‌کند تا پاسخی دقیق، منسجم و مرتبط با محتوای سند تولید شود.

به طور خلاصه، این دستیارها به شما کمک می‌کنند تا بدون نیاز به جستجوی دستی در متن‌های طولانی، به اطلاعات کلیدی دست پیدا کنید. افزودن ابزارهایی مانند ساخت تصویر یا جستجوی زنده در اینترنت، این دستیارها را به ابزاری همه‌کاره و قدرتمند تبدیل می‌کند.

محاسبه قیمت دستیار هوشمند

محاسبه قیمت استفاده از یک دستیار هوشمند به عواملی مانند تعداد توکن‌ها، هزینه ساخت پایگاه دانش و استفاده از ابزارهای اضافی بستگی دارد.

۱. هزینه ساخت پایگاه دانش و کرال

این هزینه معمولاً یک‌باره (در زمان ایجاد یا به‌روزرسانی) پرداخت می‌شود و شامل دو بخش است:

• الف) هزینه کرال وب‌سایت: اگر از قابلیت کرال برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده کنید.
• ب) هزینه تبدیل متن به بردار (Embedding): پس از آپلود اسناد یا کرال، تمام متن‌ها باید به بردار تبدیل شوند. این هزینه بر اساس تعداد توکن‌های متن و مدل Embedding انتخاب‌شده محاسبه می‌شود.

۲. هزینه توکن‌های ورودی و خروجی (در هر پرسش)

در هر بار که سؤالی پرسیده می‌شود، هزینه بر اساس توکن‌ها محاسبه می‌شود:

• توکن‌های ورودی: شامل سؤال کاربر + پرامپت سیستم + اطلاعات بازیابی‌شده از پایگاه دانش.
• توکن‌های خروجی: شامل پاسخ نهایی که توسط مدل تولید شده است.

مثال:
فرض کنید در یک درخواست، ۱۰۰ توکن ورودی و ۵۰۰ توکن خروجی داریم. اگر قیمت هر ۱ میلیون توکن به شرح زیر باشد:

• ورودی: 0.15 دلار
• خروجی: 0.60 دلار

محاسبه هزینه:

• هزینه ورودی: (100 / 1,000,000) * $0.15 = $0.000015
• هزینه خروجی: (500 / 1,000,000) * $0.60 = $0.0003
• مجموع هزینه درخواست: $0.000315

۳. هزینه استفاده از ابزارهای جانبی

اگر دستیار شما از ابزارهایی مانند تولید تصویر یا جستجوی آنلاین استفاده کند، هزینه هر ابزار به صورت جداگانه به هزینه کل اضافه می‌شود. برای مثال، اگر هزینه تولید یک تصویر 0.04 دلار باشد، این مبلغ به هزینه نهایی افزوده خواهد شد.

۴. محاسبه نهایی هزینه

هزینه نهایی = (هزینه کرال) + (هزینه Embedding) + (مجموع هزینه توکن‌های ورودی و خروجی) + (هزینه ابزارها)

در نهایت، مبلغ دلاری از حساب شما کسر خواهد شد.

جدول قیمت ابزارهای هوش مصنوعی

ابزارهای هوش مصنوعی امکانات جانبی قدرتمندی را فراهم می‌کنند. در جدول زیر، هزینه برخی از این ابزارها آورده شده است.